Tijdens een bijeenkomst voor (aspirant) sportadviseurs bij het NOC*NSF op Papendal, zijn een aantal complexe opgaven voor sportverenigingen benoemd en behandeld. Feit is dat een sportvereniging voor menigeen een tweede huis is, een plek waar men zich thuis voelt. De sportvereniging heeft een enorme maatschappelijke impact op de samenleving. Kinderen groeien er op, jongeren vinden vriendschappen (soms voor het leven), ouders komen met hun kinderen en maken nieuwe verbindingen en senioren vinden er hun leeftijdsgenoten. De impact van sport en de sportvereniging op mens en maatschappij is groot. Er is emotie, het is cultuur en zo ontstaat historie en erfgoed.
Er zijn diverse aannames rondom sport en sportverenigingen: kinderen die sporten verhogen hun leerprestaties; er ontstaan vriendschappen; het bevordert integratie; het draagt bij aan de realisatie van gemeentelijke doelstellingen (sport als middel); bevordert leefbaarheid en gaat eenzaamheid tegen; biedt kansen om je leefstijl te veranderen; leidt tot minder zorgkosten; een hoger welzijn en welbevinden; minder polarisatie; beter arbeidsproductiviteit. Ofwel, volgens vele aannames maken sportverenigingen impact.
Trends en ontwikkelingen met goede en minder prettige kanten zijn er ook: steeds meer wet- en regelgeving waar bestuurders en sporters mee te maken krijgen (AVG, WBTR, rook- en alcoholbeleid, VOG, gemeentelijke verordeningen); stijgende kosten (huren, energie, verduurzaming, inkoop); dalende inkomsten (contributies, sponsoring en subsidies); opkomst participatiesamenleving (een terugtrekkende overheid en privatisering); generatieverschillen (een andere kijk op vrijwilligerswerk binnen een sportvereniging); terugloop in (vrijwillige) bestuurders; leegloop in dorpen en wachtlijsten in verstedelijkte gebieden en consumentisme.
Wat zijn de complexe opgaven voor de sportverenigingen:
- Financiering van de sportvereniging (betaalbaarheid contributie en onderhoud, bouw en verduurzaming sportaccommodatie).
- Focus krijgen op kerntaak (prioriteiten stellen en belangen afwegen).
- Balans vinden tussen flexibiliteit en verbondenheid.
- Het creëren van veiligheid (sociale veiligheid, doping, drugs, alcohol, grensoverschrijdend gedrag, agressie).
Trends en ontwikkelingen
Bekend is dat de helft van de sportverenigingen met en op verouderde sportaccommodaties zit (jaren ’70 en ’80). Verwachting is ook dat Nederland meer in beweging moet. Verwachting is dat richting 2040 er een miljoen meer verenigingsleden moeten worden gehuisvest op de sportaccommodaties en bij bestaande en nieuwe sportverenigingen. Het NOC*NSF verwacht daarbij een groei van 22.500 naar 25.000 sportverenigingen. Daarvoor zullen bestuurders, vrijwilligers en trainers moeten worden opgeleid, en dient er voldoende capaciteit in de sportaccommodaties te zijn.
Focuspunten ondersteuning:
- Gerichte verenigingsondersteuning: ontwikkeling van Vrijwilligers (Sport14).
- Efficiënt werken bij de verenigingsondersteuning: meer interactie en feedback.
- Investeren in zakelijke netwerken rondom de sportvereniging (professionaliteit verhogen door opzetten samenwerkingsverbanden).
- Data gedreven verenigingsbeleid: op basis van de vraag aanbod creëren.
- Wensen en behoeften van gemeentelijk beleid, inwoners en bedrijven koppelen aan mogelijkheden van de sportvereniging.
In de omgeving van de sportverenigingen (en sportaccommodaties) acteren: sportadviseurs, verenigingsadviseurs, verenigingsmanagers, verenigingsondersteuners, clubondersteuners, sportmakelaars, sportaccounthouders, buurtsportcoaches en wat al niet meer. Dit vanuit het aanbod van o.a. sportbonden en gemeenten. De vraagstukken als: ‘Hoe ontwikkel je de club?’ en ‘Hoe verander je de club ?’ en ‘Wat is problematiek?’ en ‘Waar zit de uitdaging?’, kan opgepakt worden met één van bovengenoemde rollen. Uitdaging voor de sportclubs en de sportadviseurs/verenigingsmanagers/makelaars c.s. is zeker om meer leden te faciliteren. Ook binnen het werkveld van ondersteuning en advisering zijn extra functionarissen welkom. Verenigingen hebben ondersteuning nodig bij: aantonen impact, waarde en belang van de sportvereniging; overtuigen lokale politiek om te investeren in sportaccommodaties en sportverenigingen; ontwikkelen van een dynamische vrijwilligersorganisatie en aandacht voor sportaccommodaties.
De opleiding sportadviseur/verenigingsmanager start in maart. Info via het NOC*NSF.
Document opgesteld n.a.v. de presentatie en aanvullende inzichten.
